Σύνδρομο Υμενικής Πτυχής

Αποτελεί σπάνιο αίτιο πόνου στην άρθρωση του γονάτου. Υπάρχουν τρεις υμενικές πτυχές:

η υπερεπιγονατιδική

η έσω επιγονατιδική και

η έξω επιγονατιδική

Η θεραπεία γίνεται με μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη και σε περίπτωση αποτυχίας γίνεται αφαίρεση της υμενικής πτυχής.

Προεπιγατιδική & Υποεπιγονατιδική Ορογονοθυλακίτιδα

Η προεπιγονατιδική ορογονοθυλακίτιδα χαρακτηρίζεται από διόγκωση στο κάτω ήμισυ της επιγονατίδας ενώ, η υποεπιγονατιδική πιο χαμηλά κάτω από τον επιγονατιδικό τένοντα.

Είναι συγκέντρωση υγρού ή αίματος στον ορογόνο θύλακο.

Αρχικά αντιμετωπίζεται συντηρητικά με επίδεση και αποφυγή ερεθισμών στο σημείο και ορισμένες φορές παρακέντηση και αφαίρεση των περιεχομένων της κύστης.

Κυστη Baker

Η κύστη Baker είναι μια κύστη η οποία υπάρχει στο οπίσθιο μέρος του γόνατος (ιγνυακή κοιλότητα) και αποτελεί μια χαλάρωση του αρθρικού θυλάκου προς την περιοχή αυτή. Η κύστη συνήθως έχει μέσα αρθρικό υγρό.Η παραπάνω κύστη μπορεί να οφείλεται σε τραυματισμούς της περιοχής ή να σχετίζεται με καταστάσεις εκφυλιστικές (ηλικίες 50 έως 80 ετών) όπως η αρθρίτιδα του γόνατος.Στις μικρές κύστεις Baker η θεραπεία είναι συντηρητική. Σε περίπτωση συνύπαρξης βλάβης των μηνίσκων συνιστάται αρθροσκοπική αποκατάσταση αυτών. Σε μεγάλες κύστες Baker η θεραπεία είναι χειρουργική. Η αφαίρεση της κύστης γίνεται με ειδική τεχνική λόγω της επικινδυνότητας της περιοχής (αγγεία και νεύρα).Εφόσον η κύστη είναι μικρού μεγέθους η συχνή παρακολούθηση από τον ιατρό και η μη καταπόνηση της αρθρώσεως του γόνατος αποτελούν στοιχεία προφύλαξης για την κατάσταση.

Χονδροπάθεια επιγονατίδος

Η Χονδρομαλάκυνση (chondromalacia patellae), γνωστή και ως Χονδροπάθεια, της επιγονατίδας χαρακτηρίζεται από μαλάκυνση και ρωγμές του αρθρικού υαλώδους χόνδρου της επιγονατίδας και είναι συχνό αίτιο πόνου στους εφήβους και νέους ενήλικες. Στην Ελληνική γλώσσα με τόν όρο Χονδροπάθεια Επιγονατίδος, αποδίδεται το κλινικό περιεπιγονατιδικό επώδυνο σύνδρομο, οφειλόμενο σε βλάβη του χόνδρου της Επιγονατίδος, ενώ ο όρος Χονδρομαλάκυνση, αναφέρεται κυρίως στην παθολογοανατομική εικόνα.Τα συμπτώματα οφείλονται στις αλλοιώσεις των αρθρικών επιφανειών της επιγονατίδας ή/και της μηριαίας τροχιλίας (σημείο τριβής ανάμεσα στην επιγονατίδα και το μηριαίο οστό). Δεν συνοδεύεται πάντοτε από πόνο και συχνά ο βαθμός των αλλοιώσεων δεν σχετίζεται απολύτως με τα συμπτώματα.υνήθως, μετά από κάποιο τραυματισμό της επιγονατίδας ή από χρόνια καταπόνηση, ο ασθενής αναφέρει ότι «έχει πόνο ή κάψιμο μπροστά στα γόνατα», ότι «ακούει ήχους κράκ στο γόνατο», ότι «του φεύγει το γόνατο στο ανέβασμα και το κατέβασμα σκαλοπατιών», ότι «θέλω να τεντώνω τα γόνατά μου», ότι «δυσκολεύομαι να κάνω βαθύ κάθισμα», ότι «δυσκολεύομαι όταν σηκώνομαι μετά από πολλή ώρα καθίσματος», κλπ.Σε πολλές περιπτώσεις, αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά, οδηγεί πρώιμα σε αρθρίτιδα της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης ή/και σε οστεοαρθρίτιδα του γόνατος.

Στα πρώιμα στάδια, η συντηρητική θεραπεία είναι αποτελεσματική.

  • Ανάπαυση
  • Αποφυγή, βελτίωση ή διόρθωση των επιβαρυντικών παραγόντων
  • Αποφυγή των δραστηριοτήτων οι οποίες προκαλούν ή επιδεινώνουν τα συμπτώματα (π.χ. ανέβασμα/κατέβασμα σκάλας). Επιτρέπεται η ποδηλασία και η κολύμβηση, που δεν συνδέονται με χονδροπάθεια της επιγονατίδας.
  • Φυσικοθεραπεία – Ασκήσεις ενδυνάμωσης των τετρακεφάλων, μετά την υποχώρηση του πόνου. Οι ασκήσεις ενδυνάμωσης των κατάλληλων μυών βοηθούν στην ευθυγράμμιση της επιγονατίδας και προοδευτικά ελαττώνουν ή εξαφανίζουν τα συμπτώματα, όταν η κακή θέση της επιγονατίδας δημιουργεί μυϊκή ανισορροπία
  • Οι τεχνικές παρακέντησης/πιεστικής επίδεσης ανακουφίζουν από τον πόνο
  • Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα

Οστεοαρθρίτιδα Γόνατος

Η οστεοαρθρίτιδα είναι χρόνια πάθηση που εντοπίζεται σε περιφερικές αρθρώσεις, δηλ. σε αρθρώσεις των άνω και κάτω άκρων, αλλά και σε αρθρώσεις της σπονδυλικής στήλης. Συνήθως αφορά μία άρθρωση (π.χ. γόνατο ή ισχίο) και μερικές φορές δύο ή περισσότερες αρθρώσεις, ενώ στα χέρια και στη σπονδυλική στήλη είναι συνήθης η εντόπιση σε πολλές αρθρώσεις. Όταν η οστεοαρθρίτιδα εντοπίζεται στη σπονδυλική στήλη είναι γνωστή και ως εκφυλιστική σπονδυλαρθροπάθεια.Η οστεοαρθρίτιδα χαρακτηρίζεται, πρώτον, από φθορά της “φλάντζας”, δηλ. του αρθρικού χόνδρου, που καλύπτει την επιφάνεια των οστών μέσα στην άρθρωση, και δεύτερον, από οστική υπερπλασία στα όρια των αρθρικών επιφανειών των οστών μέσα στην άρθρωση (Εικόνες 30-Β και 31). Έτσι, δημιουργούνται οστικές προεξοχές, που λέγονται οστεόφυτα, αλλά ο κόσμος τις ξέρει ως “άλατα”. Τα οστεόφυτα όμως δεν έχουν καμία σχέση με το αλάτι που τρώμε, αλλά είναι οστά εκ των οστών.Τα κύρια συμπτώματα και κλινικά σημεία της οστεοαρθρίτιδας είναι:

  • Πόνος, που έχει το χαρακτηριστικό ότι δεν εμφανίζεται κατά την ανάπαυση ή το κάθισμα, παρά μόνο στις κινήσεις της άρθρωσης ή όταν η άρθρωση φέρει το βάρος του σώματος, όπως π.χ. η άρθρωση του γόνατος ή του ισχίου.
  • Δυσκαμψία της άρθρωσης, δηλ. δυσκολία στη κίνησή της μετά από ακινησία. Η δυσκαμψία αυτή είναι συνήθως ελαφριά, αλλά μπορεί να είναι και πολύ έντονη. Το κύριο χαρακτηριστικό γνώρισμα της δυσκαμψίας της οστεοαρθρίτιδας είναι ότι διαρκεί μόνο λίγα λεπτά της ώρας, σε αντίθεση με τη δυσκαμψία των φλεγμονωδών ρευματικών παθήσεων που διαρκεί πάνω από μισή ώρα.
  • Διόγκωση της άρθρωσης, η οποία έχει το χαρακτηριστικό ότι είναι “σκληρή” στην ψηλάφηση, είναι δηλ. οστικής προέλευσης.
  • Παραμόρφωση της άρθρωσης, που αναπτύσσεται σε προχωρημένο στάδιο της πάθησης.

Μερικές φορές η οστεοαρθρίτιδα μπορεί να είναι συνεχώς ή κατά περιόδους ασυμπτωματική, δηλ. να μην εμφανίζει συμπτώματα, όπως π.χ. συμβαίνει πολύ συχνά με την οστεοαρθρίτιδα των χεριών. Το γεγονός αυτό έχει ιδιαίτερα μεγάλη σημασία, διότι σε αυτές τις περιπτώσεις της ασυμπτωματικής έκφρασης της οστεοαρθρίτιδας δεν χρειάζεται φαρμακευτική θεραπευτική αγωγή παρά μόνο ένα πρόγραμμα ασκήσεων. Η εκφυλιστική σπονδυλαρθροπάθεια μπορεί επίσης να είναι ασυμπτωματική ή μπορεί να προκαλεί κατά περιόδους οσφυαλγία ή αυχεναλγία με ή χωρίς επέκταση του πόνου κατά μήκος ενός από τα κάτω ή τα άνω άκρα αντίστοιχα.

Η θεραπευτική αντιμετώπιση της συμπτωματικής οστεοαρθρίτιδας διακρίνεται σε:

  • Μη φαρμακευτική θεραπεία
  • Φαρμακευτική θεραπεία
  • Χειρουργική θεραπεία.
  • Μη φαρμακευτική θεραπεία

Σε κάθε σχεδιασμό θεραπευτικού προγράμματος για τη συμπτωματική οστεοαρθρίτιδα περιλαμβάνονται ανάλογα με το στάδιο και την εντόπισή της διάφορα μη φαρμακευτικά μέσα, όπως:

  • Απώλεια βάρους
  • Ασκήσεις ενδυνάμωσης των μυών της άρθρωσης
  • Άλλα είδη φυσικοθεραπείας
  • Υποστηρικτικές συσκευές (Νάρθηκες, μπαστούνια, περιπατητικά βοηθήματα κ.ά.)
  • Φαρμακευτική θεραπεία

Για τη φαρμακευτική θεραπευτική αντιμετώπιση της συμπτωματικής οστεοαρθρίτιδας χρησιμοποιούνται:

  • Τοπική θεραπεία
  • Κρέμες μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων
  • Κρέμα καψαϊσίνης
  • Aναλγητικά
  • Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα
  • Αναστολείς της κυκλοξυγονάσης-1
  • Αναστολείς της κυκλοξυγονάσης-2
  • Εγχύσεις μέσα στην άρθρωση
  • Γλυκοκορτικοειδούς φαρμάκου (κορτιζόνης)
  • Υαλουρονάνης

Εγχύσεις γύρω από την άρθρωση γλυκοκορτικοειδούς φαρμάκου (κορτιζόνης) και τοπικού αναισθητικού για την αντιμετώπιση της συνυπάρχουσας αρκετές φορές ορογοθυλακίτιδας, όπως π.χ. της ορογονοθυλακίτιδας του χηνείου ποδός που εντοπίζεται στην έσω επιφάνεια του γόνατος και συνοδεύει την οστεοαρθρίτιδα του γόνατος

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι κατά το σχεδιασμό του θεραπευτικού προγράμματος για την αντιμετώπιση της συμπτωματικής οστεοαρθρίτιδας λαμβάνονται υπόψη η εντόπισή της, το στάδιο της, η ένταση των κλινικών της εκδηλώσεων και γενικά όλα τα κλινικά δεδομένα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς καθώς και οι τυχόν συνυπάρχουσες παθήσεις. Επομένως, το θεραπευτικό πρόγραμμα για κάθε ασθενή καθορίζεται από το θεράποντα γιατρό ρευματολόγο.

Χειρουργική ορθοπαιδική θεραπεία

Οι ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα του γόνατος ή του ισχίου, των οποίων τα συμπτώματα δεν ελέγχονται επαρκώς με τη φαρμακευτική και μη φαρμακευτική θεραπεία και παρουσιάζουν έντονο πόνο και κινητικές λειτουργικές διαταραχές, είναι υποψήφιοι για χειρουργική ορθοπαιδική θεραπεία, όπως:

  • Ολική αρθροπλαστική γόνατος ή ισχίου
  • Οστεοτομία κνήμης σε νέους ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα γόνατος
  • Οστεοτομία μηριαίου σε νέους ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα ισχίου.